Kilkadziesi±t lat temu pisarze science fiction i futury¶ci przewidywali, ¿e w przysz³o¶ci informacje, obrazy i d¼wiêki bêd± zapisywane na specjalnych kryszta³ach, w kostkach pamiêci lub na mikrofilmach. Tymczasem kilkana¶cie lat temu na rynku pojawi³ siê nowy, rewolucyjny produkt, korzystaj±cy do odczytu danych ze ¶wiat³a lasera, cyfrowego zapisu informacji oraz no¶nika wielokrotnie mniejszego od p³yty gramofonowej - dysku kompaktowego. Niewielki srebrny kr±¿ek w ci±gu dekady podbi³ rynek fonograficzny (CD), a po zaadaptowaniu go do przechowywania innych - ni¿ d¼wiêk - danych, tak¿e ¶wiat komputerów (CD-ROM).
W miêdzyczasie to nowe rozwi±zanie próbowano zastosowaæ do zapisywania obrazu wideo (Video CD) oraz wykorzystaæ w cyfrowej rozrywce (CD-I) - niestety - produkty te nie odnios³y sukcesu. Teraz praktycznie ka¿dy komputer multimedialny, zajmuj±cy eksponowane miejsce w domach na ca³ym ¶wiecie, wyposa¿ony jest w czytnik p³yt CD-ROM. Rozwój technologii napêdów CD-ROM jest tak szybki, i¿ w 3-4 lata prêdko¶æ transmisji danych wzros³a z 150 KB/s (tzw. 1x) do 4800 KB/s (32x). Coraz popularniejsze sta³y siê tak¿e napêdy CD-ROM o niewielkich rozmiarach, ale z magazynkami np. na sze¶æ p³yt.
Po podboju rynku komputerów osobistych przez odtwarzacze CD-ROM, do sprzeda¿y zaczê³y trafiaæ nowe produkty - nagrywarki CD-R. Urz±dzenia tego typu, które obecnie s± ju¿ na tyle tanie, ¿e staæ na nie przeciêtnego u¿ytkownika komputera (ok. 1000 z³), s³u¿± do jednokrotnego zapisywania danych na dyskach CD-R o pojemno¶ci 650 MB (74 min). Prawdziwy laserowy boom rozpocz±³ siê jednak wtedy, gdy okaza³o siê, ¿e nagrywarki potrafi± kopiowaæ nie tylko oryginale dyski CD-ROM (np. z grami), ale i p³yty CD, CD-I i inne, a tak¿e oferuj± coraz szybszy tryb zapisu (4x /6x).
W tym roku w naszym kraju pojawi³y siê nowsze rozwi±zania. Firma Philips wprowadzi³a napêd CD-RW, umo¿liwiaj±cy wielokrotny zapis danych na jednym no¶niku - dysku CD-RW (2x) oraz jednokrotny - na p³ycie CD-R. Niestety, cena produktu tego typu to ok. 2000 z³, a ceny dysków CD-RW 85 s± nadal zbyt wygórowane, jak na kieszeñ przeciêtnego u¿ytkownika.
Inwazja cyfrowego wideo
W redakcji CYBER-a przetestowano pierwszy na krajowym rynku odtwarzacz pracuj±cy w nowej, rewolucyjnej technologii DVD (Digital Video Discs). Pakiet - wyprodukowany przez Toshibê - sk³ada siê z wewnêtrznego odtwarzacza DVD (ATAPI), zbli¿onego wygl±dem i funkcjonalno¶ci± do znanych napêdów CD-ROM, karty dekompresji MPEG-2, bez której u¿ytkownik nie mo¿e obejrzeæ filmów zapisanych w nowym formacie, oraz zestawu 7 przyk³adowych dysków DVD. Czytnik DVD mo¿e pracowaæ jako standardowy CD-ROM 8x i odtwarzacz p³yt CD-R i CD-RW, co pozwoli zaoszczêdziæ czê¶æ wolnego miejsca w komputerze.
Jako¶æ krótkich, demonstracyjnych filmów, zapisanych na przyk³adowych dyskach DVD w formacie MPEG-2, jest rzeczywi¶cie fantastyczna. Obraz jest niezwykle ostry (nawet bardziej ni¿ w moim kolorowym telewizorze), przetwarzany p³ynnie bez skoków i rwania klatek (hurra!!!), z piêknymi realistycznymi kolorami. D¼wiêk do³±czony do obrazu jest idealnie czysty. Niestety, proces uruchamiania niektórych dostarczonych przez producenta aplikacji nawet na komputerze o do¶æ dobrych parametrach (procesor Pentium 100, 32 MB RAM, karta graficzna z 2 MB pamiêci, Windows 95) trwa³ - wed³ug mnie - zbyt d³ugo.
Wiêksza pojemno¶æ?
U¿ywane obecnie dyski CD-ROM maj± grubo¶æ 1,2 mm. P³yty stworzone w standardzie DVD korzystaj± z dwóch warstw ka¿da po 0,6 mm. W efekcie zredukowano odleg³o¶æ miêdzy ich powierzchni± a warstw± z nadrukami, za pomoc± których zapisano informacje. Promieñ lasera nie musi zatem penetrowaæ tak du¿ej warstwy plastiku i mo¿na go zogniskowaæ na mniejszej powierzchni. Nadruk mo¿e byæ mniejszy i gê¶ciej upakowany, czego wynikiem jest znaczne zwiêkszenie pojemno¶ci nowej generacji dysków w porównaniu do "tradycyjnych" CD-ROM-ów.
Od kiedy w sklepach
Niestety, wej¶cie do sprzeda¿y DVD na europejskie rynki odwlekane jest ju¿ od pó³ roku. W wyniku miêdzynarodowych umów, zawartych miêdzy firmami wytwarzaj±cymi odtwarzacze DVD oraz producentami wspieraj±cymi nowy standard a studiami filmowymi, na ¶wiatowy rynku znajdzie siê 5 wersji kart dekompresji, przeznaczonych dla 5 stref handlowych. Odtwarzacze DVD bêd± takie same. Kompromis ten jest wynikiem obaw hollywoodzkich koncernów zwi±zanych z oferowan± przez cyfrowy no¶nik coraz prostsz± metod± piractwa komputerowego, które - w przypadku DVD - mo¿na by stosowaæ tak¿e do kopiowania filmów o idealnej jako¶ci. Podzielenie ¶wiata na strefy ma ochroniæ przysz³ych producentów filmów w formacie DVD od - znanej np. z muzycznych CD - skali piractwa. Wed³ug ostatnich informacji, europejska strefa handlowa mo¿e zostaæ podzielona nawet na mniejsze jednostki - i tak prawdopodobnie inne dekodery bêd± sprzedawane np. we Francji, inne w Niemczech.
Sprzeda¿ napêdów DVD rozpoczêto jedynie w USA i Japonii. Na tych rynkach dostêpny jest ju¿ du¿y wybór filmów w formacie DVD (kilkaset), pojawiaj± siê tak¿e pierwsze gry przygotowane z my¶l± o mo¿liwo¶ciach nowej technologii cyfrowej (dotychczas dostêpne by³y wy³±cznie starsze gry, oferowane zamiast na czterech CD-ROM-ach na jednym dysku DVD).
Niedawno ¶wiatowy rynek producentów urz±dzeñ peryferyjnych prze¿y³ kolejny wstrz±s. Firma Sony odmówi³a poparcia - proponowanego przez Toshibê, Hitachi i Matsushitê - standardu dla formatu zapisu danych na dyskach DVD-RAM.
Przy okazji muszê uprzedziæ u¿ytkowników, aby w przysz³o¶ci nie kupowali dysków DVD w USA czy Japonii z zamiarem wykorzystania ich w Polsce, poniewa¿ nie bêd± one rozkodowywane przez karty dekompresji przygotowane wy³±cznie na rynek europejski. Aby zobaczyæ filmy dostêpne na nowym no¶niku w wersjach amerykañskiej czy japoñskiej, powinni oni wyposa¿yæ swój komputer w kartê dekodera MPEG-2, przygotowan± specjalnie dla konkretnej strefy handlowej.
DVD - zapowiedzi filmów, gier oraz opis technologii
http://www.dvddigital.com/
http://dvdtown.com/
Produkt: odtwarzacz DVD Toshiba SDM-M 1002
Typ: odtwarzacz DVD z kart± dekompresji MPEG-2
Producent: Toshiba America (www.toshiba.com)
Dystrybucja: Alstor (dawniej Initel-Serwis), Warszawa, tel: (0-22) 675 55 15, fax (0-22) 675 43 10, WWW: http://alstor.com.pl
Co oferuje technologia DVD:
Obraz wideo w formacie MPEG-2 (niestety, formatu tego nie wspieraj± procesory MMX Intela), rozdzielczo¶æ 720x480 pikseli, ¶rednia prêdko¶æ transferu danych (d¼wiêk i obraz) 4,69 Mb/s, d¼wiêk w formacie Dolby Digital Surround Sound, Dolby Pro Logic, czêstotliwo¶æ próbkowania d¼wiêku 96kHz/24bity, 8 dubbingowanych ¶cie¿ek d¼wiêkowych oraz podpisy pod filmami w 32 jêzykach.
Formaty DVD Pojemno¶æ Planowane dostarczenie na rynek europejski
DVD5 jednowarstwowe jednostronne 4,7 GB 1997r.
DVD9 dwuwarstwowe jednostronne 8,5 GB 1997r.
DVD10 jednowarstwowe dwustronne 9,4 GB koniec 1997 r.
DVD 18 dwuwarstwowe dwustronne 17 GB I po³owa 1998 r.
DVD-R jednokrotnego zapisu 3,8 GB/stronie 1998 r.
DVD-RAM wielokrotnego zapisu 2,6 GB/stronie koniec 1997r.
Ewolucja CD
1982 r. - wprowadzenie dysków audio CD
1985 r. - wprowadzenie dysków CD-ROM do komputerów
1989 r. - wprowadzenie CD-I (Interactive CD)
1991 r. - wprowadzenie CD-R (CD-Recordable jednokrotnego zapisu) dla komputerów
1994 r.- wprowadzenie Video CD
1996 r.- wprowadzenie CD-RW (CD-ReWritable wielokrotnego zapisu)
sprzedano ponad 100 mln napêdów CD-ROM
Cyfrowe piractwo
W przysz³o¶ci spodziewaæ siê zatem mo¿emy tryumfu zapisu cyfrowego oraz powszechniejszego wykorzystania ¶wiat³a laserowego we wszelkiego typu urz±dzeniach. Ju¿ w tym roku na polski rynek trafi± przeno¶ne odtwarzacze z mo¿liwo¶ci± nagrywania na tzw. minidyski firmy Sony. Wraz z upowszechnieniem siê nowych technologii w naszych komputerach pojawi± siê tak¿e napêdy CD-RW. Zapowiedziane na przysz³y rok wej¶cie na rynek DVD powinno przynie¶æ zastêpowanie na rynku powolnych, oferuj±cych gorsz± jako¶æ obrazu i d¼wiêku magnetowidów.
Przysz³o¶æ technologii cyfrowego laserowego zapisu danych nie jest jednak w pe³ni "ró¿owa". Idealna jako¶æ oryginalnego zapisu cyfrowego przy coraz prostszych i wygodniejszych metodach kopiowania nowych no¶ników przynosi coraz trudniejsze do rozwi±zania problemy, dotycz±ce praw autorskich. Brak uporz±dkowania kwestii piractwa fonograficznego, komputerowego, a w przysz³o¶ci i filmowego odczuj± nie tylko producenci sprzêtu i oprogramowania, ale i u¿ytkownicy.
Micha³ Kreczmar
Michal_Kreczmar@idg.com.pl
|
